De twaalf dieren van de Chinese dierenriem en hun elementen

De Chinese dierenriem berust op een cyclus van twaalf jaren, elk met een dier verbonden. In tegenstelling tot de westerse dierenriem, die de hemel in twaalf sectoren verdeelt, koppelt hij een teken aan een heel geboortejaar. Aan dat dier komen een element en een polariteit (yin of yang) toe, wat een combinatie van zestig jaar oplevert.

Oorsprong en principe

De Chinese kalender is lunisolair: hij combineert de maanfasen en de baan van de zon. De twaalf "aardse takken" die de jaren aanduiden worden in China al heel lang gebruikt om de tijd te tellen, en de dieren zijn in de loop der eeuwen aan die takken gekoppeld. Er bestaan meerdere volksverhalen om de volgorde van de dieren te verklaren, met name dat van een wedstrijd die een mythische keizer organiseerde. Het zijn legenden, geen vaststaande historische feiten.

Het Chinese nieuwjaar valt tussen eind januari en half februari. Iemand die in januari of begin februari is geboren, kan dus bij het dier van het voorgaande jaar horen: controleer de exacte datum van het Chinese nieuwjaar van je geboortejaar.

De twaalf dieren en hun recente jaren

Om je dier te vinden, tel je twaalf op of trek je twaalf af, zo vaak als nodig, tot je op een jaar uit de tabel uitkomt.

De vijf elementen

Elk jaar is ook aan een van de vijf elementen van het Chinese denken gekoppeld: hout, vuur, aarde, metaal en water. Een element beheerst twee opeenvolgende jaren, het ene yang, het andere yin. Het laatste cijfer van het jaar geeft een eenvoudige regel:

• 0 en 1: metaal;
• 2 en 3: water;
• 4 en 5: hout;
• 6 en 7: vuur;
• 8 en 9: aarde.

Het jaar 2026 is zo een jaar van het Vuurpaard. Hetzelfde dier keert elke twaalf jaar terug met een ander element, en vindt elke zestig jaar hetzelfde paar van dier en element terug. De elementen volgen twee cycli die de traditie beschrijft: een voortbrengingscyclus (hout voedt vuur, dat aarde schept, die metaal bevat, dat water voortbrengt, dat hout doet groeien) en een beheersingscyclus.

Hoe men het vandaag gebruikt

In Oost-Aziatische landen is het dier van het jaar alomtegenwoordig tijdens de nieuwjaarsfeesten, en het dient als cultureel ijkpunt: men vraagt graag "welk dier ben jij?". Bij ons interesseert de praktijk vooral voor twee toepassingen. De eerste is de beschrijving van karaktertrekken die aan elk dier worden toegeschreven: de Tijger zou gedurfd zijn, de Os geduldig, de Aap vindingrijk. Deze portretten zijn archetypen, geen diagnoses.

Het tweede gebruik is de compatibiliteit. Volgens deze traditie passen sommige dieren van nature bij elkaar (bijvoorbeeld Rat, Draak en Aap vormen een "driehoek" van affiniteiten), terwijl andere als tegengesteld gelden. Verschillende mensen gebruiken het voor het plezier van het vergelijken van twee tekens, zonder er een levensregel van te maken. Je kunt ons compatibiliteitshulpmiddel proberen om dit idee te verkennen.

Naast het jaar spreekt de volledige traditie ook over het dier van de maand, de dag en het uur van geboorte, wat de "vier pilaren" van de Ba Zi vormt, een geavanceerdere methode.

Voor een overzicht ga je naar de pagina over Chinese astrologie.

Deze praktijk valt onder geloof en vermaak: ze vervangt geen medisch, juridisch of financieel advies.